
BİZANS'IN GALİBİYETİ
Kuran'ın gelecek hakkında verdiği haberlerden biri Rum Suresi'nin
hemen başındaki ayetlerde yer alır. Bu ayetlerde Bizans İmparatorluğu'nun
bir yenilgiye uğradığı, ama çok kısa bir zaman sonra tekrar galip
geleceği şöyle bildirilmiştir:
Elif, Lam, Mim. Rum (orduları) yenilgiye
uğradı. "Dünyanın en alçak yerinde". Ama onlar, yenilgilerinden
sonra yeneceklerdir. Üç ile dokuz yıl içinde. Bundan önce
de, sonra da emir Allah'ındır. Ve o gün müminler sevineceklerdir.
(Rum Suresi, 1-4)

Bizanslıların Perslere yenildiği savaşın gerçekleştiği Lut
Gölü havzası. Yukarıda bu bölgenin uydudan çekilmiş fotoğrafı
görülmektedir. Dünyanın en alçak bölgesi olan Lut Gölü civarı
deniz seviyesinin 395 metre altındadır.
|
Bu ayetler, Hıristiyan olan Bizanslıların,
613-614 yıllarında putperest bir toplum olan Persler karşısında
çok ağır bir yenilgiye uğramasından yaklaşık 7 sene sonra, MS 620
civarında indirilmişti. Ayetlerde Bizans'ın çok yakında galip geleceği
haber veriliyordu. Oysa o sırada Bizans o kadar büyük kayıplara
uğramıştı ki, değil tekrar galip gelmesi, ayakta kalması bile imkansız
görülüyordu. Persler Bizanslıları 613 yılında Antakya'da yenilgiye
uğratarak; galibiyetlerini Şam, Kilikya, Tarsus, Ermenistan ve Kudüs'ü
ele geçirmeleriyle sürdürmüşlerdi. Özellikle 614 yılında Kudüs'ün
kaybedilmesi, Kutsal Mezar Kilisesi'nin tahrip edilmesi ve Hıristiyanlığın
sembolü "Gerçek Haç"ın Persler tarafından ele geçirilmesi, Bizanslılar
için ağır bir darbe olmuştu.182
O dönemde yalnız Persler değil, Avarlar,
Slavlar ve Lombardlar da Bizans Devleti'ne karşı büyük tehdit oluşturmaktaydı.
Avarlar İstanbul önlerine kadar gelmişlerdi. Bizans Kralı Heraklius,
ordunun masraflarını karşılayabilmek için kiliselerdeki altın ve
gümüş süs eşyalarının eritilip paraya çevrilmesini emretmişti. Hatta
bunlar da yetmeyince bronzdan heykeller bile para yapımı için eritilmeye
başlanmıştı. Pek çok vali, Kral Heraklius'a isyan etmiş, İmparatorluk
parçalanma noktasına gelmişti. Önceden Bizans toprağı olan Mezopotamya,
Kilikya, Suriye, Filistin, Mısır ve Ermenistan, putperest Perslerin
işgali altına girmişti.183

Üstte Lut Gölü'nün uydudan çekilmiş fotoğrafları görülmektedir.
Lut Gölü'nün rakımı ancak modern çağlardaki ölçümlerle tespit
edilebilmiştir. Bu tespitler doğrultusunda da "yeryüzünün
en alçak yeri"nin bu bölge olduğu ortaya çıkmıştır.
|
Kısacası, herkes Bizans'ın yok olmasını bekliyordu. Ama tam bu
dönemde, Rum Suresi'nin ilk ayetleri vahyedildi ve Bizans'ın dokuz
yıl geçmeden yeniden galip geleceği haber verildi. Bu galibiyet
öylesine imkansız gözüküyordu ki, Arap müşrikleri Kuran'da haber
verilen bu zaferin, asla gerçekleşmeyeceğini düşünüyorlardı.
Fakat Kuran'ın tüm haberleri gibi
bu da hiç kuşkusuz gerçekti. 622 yılında Heraklius Ermenistan'ı
işgal edip Persleri yenerek çeşitli zaferler kazandı.184
627 yılının Aralık ayında, Bizans ve
Pers İmparatorlukları arasında, Bağdat yakınında Dicle Nehri'nin
50 km doğusunda bulunan Ninova harabeleri yakınında büyük bir savaş
daha oldu. Bizans ordusu, Persleri burada da yenilgiye uğrattı.
Birkaç ay sonra da Persler işgal ettikleri yerleri Bizans'a geri
veren bir anlaşma imzalamak zorunda kaldılar.185
Rumların galibiyeti 630 yılında İmparator
Heraklius'un Pers hükümdarı II. Khosrow'u yenilgiye uğratarak, Kudüs'ü
geri alması ve Hıristiyanlığın sembolü "Gerçek Haç"ı Kutsal Mezar
Kilisesi'ne kazandırmasıyla tamamlanmış oldu.186
Böylece Allah'ın Kuran'da bildirdiği "Rum'un zaferi",
ayetteki "üç ile dokuz yıl içinde" ifadesiyle dikkat
çekilen zaman aralığında, mucizevi bir şekilde gerçekleşmiş oldu.
Bu ayetlerde yer alan bir başka mucize de, o dönemde kimsenin tespit
etmesinin mümkün olmadığı coğrafi bir gerçeğin haber verilmesidir.
Rum Suresi'nin 3. ayetinde, Rumlar'ın "Dünya'nın en alçak yerinde"
yenildikleri belirtilir. Arapçası "edna el-ard" olan bu ifade, bazı
meallerde "yakın bir yer" olarak da tercüme edilir. Ancak bu tercüme,
orijinal ifadenin tam karşılığı değil, mecazi bir yorumudur. "Edna"
kelimesi Arapça'da "alçak" demek olan "deni" kelimesinden türemiştir
ve "en alçak" anlamına gelir. "Ard" ise yeryüzü demektir. Dolayısıyla
"edna el-ard" ifadesi de "yeryüzünün en alçak yeri" manasına gelmektedir.
Bazı tefsirciler söz konusu bölgenin
Araplara yakınlığını göz önünde bulundurarak kelimenin "en yakın"
anlamını tercih etmektedirler. Ancak kelimenin asıl anlamı, Kuran'ın
indirildiği dönemde bilinmesi mümkün olmayan çok önemli bir jeolojik
gerçeğe işaret etmektedir. Çünkü Dünya'nın en alçak yerini araştırdığımızda,
bu noktanın Bizanslıların, 613-614 yıllarında yenilgiye uğradığı
yerlerden biri olan Lut Gölü (Dead Sea) havzası olduğunu buluruz.187
Bu yenilginin en ağır darbesi, daha evvel de belirttiğimiz gibi, Lut
Gölü yakınlarındaki Kudüs'teki yenilgi ile birlikte Hıristiyanlığın
sembolü "Gerçek Haç"ın kaybedilmesidir.
Bizans İmparatorluğu ile Persler arasındaki
savaşın gerçekleştiği söz konusu yer, Suriye, Filistin ve şimdiki
Ürdün topraklarının kesiştiği bölgede yer alan Lut Gölü havzasıdır.
Lut Gölü çevresi ise deniz seviyesinden 399 metre aşağıdaki, yeryüzünün
"en alçak" bölgesidir.188
Burada dikkat edilmesi gereken nokta, Lut Gölü'nün rakımının, yalnızca
modern çağdaki ölçümlerle tespit edilmiş olmasıdır. Daha önce hiç
kimsenin Lut Gölü'nün Dünya'nın en alçak bölgesi olduğunu bilmesi
mümkün değildir. Ama bu bölge Kuran'da "yeryüzünün en alçak yeri"
olarak tanımlanmıştır. Bu bilgi, Kuran'ın Allah'ın sözü olduğunun
bir başka delilini oluşturmaktadır.

182.
http://en.wikipedia.org/wiki/Heraclius
183. Warren
Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, Stanford
University Press, 1997, ss. 287-299.
184. http://fstav.freeservers.com/emperors/heraclius.html
185. Warren
Treadgold, A History of the Byzantine State and Society, Stanford
University Press, 1997, ss. 287-299.
186. http://web.genie.it/utenti/i/inanna/livello2-i/mediterraneo-1-i.htm;
http://impearls.blogspot.com/2003_12_07_impearls_archive.html; http://en.wikipedia.org/wiki/Heraclius
187. http://www.beconvinced.com/science/QURANLOWEST.htm;
http://www.tasabeeh.com/english/html/print.php?sid=71
188. http://www.deadsea.co.il/ENA/Index.html.
|